[wp-story]

Lajme

NYT: Kurti u shkarkua, kishte presion të madh nga diplomatët e SHBA-ve

NYT: Kurti u shkarkua, kishte presion të madh nga diplomatët e SHBA-ve
00:32 | 26 Mars 2020

Gazeta amerikane, Nju Jork Times, ka publikuar një shkrim për rrëzimin e qeverisë Kurti në kohën kur është shpërndarë pandemie në glob. Prestigjiozja shkruan se rrëzimi erdhi me një ndihmë të vogël nga SHBA’ja.

Kryeministri i Kosovës humbi në mocionin e votëbesimit të mërkurën, pjesërisht për mënyrën se si reagoi ndaj pandemisë. Kritikët thonë se edhe diplomacia amerikane luajti një rol.

Kriza e koronavirusit kontribuoi për herë të parë në rrëzimin e një qeverie kombëtare të mërkurën pasi një shumicë e ligjvënësve në Kosovë votuan për të rrëzuar koalicionin qeverisës të vendit, pas një mosmarrëveshje politike që lidhej pjesërisht me pandeminë.

Administrata e kryeministrit Albin Kurti u rrëzua pasi partnerët e tij kryesorë të koalicionit u bashkuan me partitë e opozitës në një votë mosbesimi kundër qeverisë së tyre, duke mposhtur zotëri Kurtin me një votim prej 82 deri 32, shkruan NY Times.

Z. Kurti mbetet kryeministri i përkohshëm deri sa të formohet një qeveri e re. Por rënia e qeverisë së tij e lë Kosovën pa udhëheqje të fortë, në një kohë kur shumica e qeverive të tjera kombëtare po kërkojnë të zgjasin fuqitë e tyre për të luftuar pandeminë.

Votimi u mirëprit nga Shtetet e Bashkuara, diplomatët e të cilëve e kanë vendosur z. Kurti nën presion të madh që kur qeveria e tij ishte betuar në muajin e kaluar për shkak të kundërshtimit të tij për aspektet e një marrëveshje paqeje amerikane në rajon.

Por ajo u dënua nga Franca dhe Gjermania, të cilët lëshuan një deklaratë të përbashkët duke kritikuar pamëshirshmërinë e rrëzimit të një qeverie gjatë një pandemie.

“Kosovës i duhet një qeveri e qëndrueshme dhe plotësisht funksionuese për t’u marrë me këtë krizë,” thuhet në deklaratë.

Votimi ishte pjesërisht rezultat i një mosmarrëveshje ditëve të fundit midis partisë së z. Kurti dhe partnerëve të saj të ri të koalicionit se si të kufizohet jeta e përditshme në vendin me rreth 1.8 milionë banorë si përgjigje ndaj shpërthimit të koronavirusit. Më shumë se 60 njerëz në Kosovë janë testuar pozitivë për virusin dhe një person ka vdekur prej tij, sipas Organizatës Botërore të Shëndetit.

Për të ngadalësuar përhapjen e virusit, Z. Kurti zbatoi kufizime në lëvizjen e qytetarëve këtë javë – por pa miratuar një gjendje të jashtëzakonshme.

Partnerët e tij të koalicionit mbështetën zbatimin e një gjendje të jashtëzakonshme që do t’i jepte fuqi më të madhe rivalit politik të z. Kurti, Presidentit Hashim Thaçi, i cili zakonisht luan një rol kryesisht ceremonial në jetën politike kosovare.

Për të treguar përçmimin e tyre për përleshjet politike, kosovarët u ranë tenxhereve dhe tiganeve nga dritaret e tyre gjatë ditëve të fundit. Më shumë se 10,000 nënshkruan gjithashtu një peticion ku dënonin iniciatorët e votës së mosbesimit për një “mungesë të përgjegjësisë për interesin publik dhe mirëqenien qytetare”.

Votimi gjithashtu ka tërhequr vëmendjen për diplomacinë e administratës Trump në Ballkan.

Megjithëse koronavirusi ishte një faktor kryesor në fillimin e tij, vota e mosbesimit kundër z. Kurti gjithashtu u nxit nga një mosmarrëveshje shumë më e thellë se si të zgjidhej një ngërç i vjetër me dekada midis Kosovës dhe Serbisë. Debati vuri në kundërshtim zoti Kurtin, një aktivist i vjetër, kundër Z. Thaçi, ish-udhëheqës guerilas, ashtu edhe administratës Trump.

“Kjo është shumë qartë si pasojë e lojës së fortë që amerikanët po luajnë tani”, tha Wolfgang Petritsch, një ish-i dërguar i Bashkimit Europian në Kosovë.

Një fushatë e bombardimeve e udhëhequr nga amerikanët ndihmoi që Kosova të çlirohej nga sundimi serb në 1999, por fqinjët e Ballkanit kurrë nuk kanë nënshkruar një traktat përfundimtar paqeje.

Serbia ka lobuar me sukses në dhjetra vende që të mos e njohin Kosovën si një shtet sovran, duke kufizuar aftësinë e Kosovës për të operuar në skenën botërore. Në shenjë hakmarrjeje, Kosova vendosi tarifa të mëdha për mallrat serbe; detyrimet i kanë kushtuar ekonomisë serbe të paktën 160 milion euro (rreth 175 milion dollarë), sipas Institutit GAP, një grup i kërkimeve në Kosovë.

Para se zoti Kurti të hynte në detyrë, administrata Trump u përpoq të kryente dialogun duke ndërmjetësuar një marrëveshje midis Z. Thaçi dhe Presidentit serb Aleksandar Vucic.

Si një hap në një zgjidhje përfundimtare, Shtetet e Bashkuara e shtynë Kosovën të heqë tarifat në një gjest të vullnetit të mirë për qeverinë serbe. Duke shpresuar të arrijnë një marrëveshje të shpejtë, diplomatët amerikanë madje diskutuan idenë dikur të pamendueshme për kthimin e pjesëve të Kosovës në Serbi, duke alarmuar udhëheqësit europianë që kishin frikë se masa mund të rishfaqte konfliktin etnik.

Por pasi formoi koalicionin e tij në shkurt, z. Kurti menjëherë punoi për të ngadalësuar procesin, duke e vendosur atë në rrugën e një përballjeje me Uashingtonin.

Mes frikës se zoti Thaçi mund të ketë rënë dakord fshehurazi për ndarjen e një pjese të Kosovës, z. Kurti përdori të drejtën e tij kushtetuese për të udhëhequr negociatat në vend të z. Thaci dhe për të mbajtur tarifat si një mjet për të mbajtur presionin ndaj qeverisë së Serbisë.

“Kjo nuk është çështje për presidentin tonë dhe Presidentin e Serbisë – kjo kohë ka shkuar,” tha z. Kurti në një intervistë për The Times në Kosovë muajin e kaluar. “Qeveria jonë, me mua si kryeministër, do të kryesojë dialogun e ardhshëm midis Kosovës dhe Serbisë. Presidenti i Kosovës është një pjesë e politikës së jashtme, por ai nuk mund të krijojë politikë të jashtme. “

Ky qëndrim e vendosi zotin Kurti në konflikt të drejtpërdrejtë me Z. Thaçi dhe Richard Grenell, i cili shërben si një i dërguar special i Amerikës për këtë çështje, përveç roleve të tij si ambasadori amerikan në Gjermani dhe drejtori i detyrës së inteligjencës kombëtare.

Për të detyruar zotin Kurti në heqjen e tarifave, Shtetet e Bashkuara ngrinë miliona dollarë në ndihmë të Kosovës. Donald Trump Jr., i cili nuk ka asnjë rol zyrtar të qeverisë, gjithashtu u pajtua publikisht me një senator amerikan që sugjeroi tërheqjen e paqeruajtësve amerikanë nga vendi. Këto komente i tmerruan kosovarët, të cilët shohin një prani ushtarake amerikane si një garantues jetësor të sigurisë së vendit.

Presioni amerikan u citua posaçërisht nga ish-partnerët e koalicionit të zotit Kurti si një arsye tjetër për t’u tërhequr nga qeveria e tij këtë javë.

“Kjo është një lloj, si duhet të them,” Rambo “diplomacia,” tha z. Petritsch, duke krahasuar qasjen amerikane ndaj asaj të protagonistit të një seriali popullor amerikan.

“Si një dëm kolateral,” shtoi z. Petritsch, “ata do të heqin një qeveri të zgjedhur në mënyrë demokratike.”

“Petrol Company” ndihmon më shumë se 200 familje për festën e Fitër Bajramit (VIDEO)

Të tjera